DC&PT - Thời Sự 2019

Sách trắng Quốc pḥng 2019 của VN

'cảnh báo Trung Quốc'

  

Image caption Tiến sỹ Bill Hayton, Viện Chatham House, London, Anh quốc, cho rằng có 'mâu thuẫn' trong chính sách được Sách trắng Quốc pḥng 2019 mà Việt Nam mới công bố

Sách trắng Quốc pḥng Việt Nam năm 2019 có điểm "mâu thuẫn" về chính sách trong văn bản, nhưng cũng tiềm ẩn "lời cảnh báo" với Trung Quốc theo một học giả từ Viện nghiên cứu chính sách và chiến lược Chatham House từ London, Anh quốc.

Trao đổi với Bàn tṛn thứ Năm tuần này của BBC News Tiếng Việt tại London, Tiến sỹ Bill Hayton, nói:

"Điều đầu tiên tôi muốn nói, tôi chưa có dịp đọc toàn văn văn bản Sách trắng Quốc pḥng Việt Nam, bởi v́ là chưa thấy có trên mạng. Vào tuần sau, tôi được mời đến dự một sự kiện kỷ niệm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam và tôi hy vọng tôi sẽ có dịp tiếp cận với văn bản.

"Thế nhưng mà có vài điểm quan trọng có thể nói ngay, dựa trên những báo cáo trên truyền thông Việt Nam. Tức là thứ nhất, chúng ta thấy bản Sách trắng Quốc pḥng lần này lần đầu tiên đă đưa thêm một điểm 'không', từ 'ba không' thành 'bốn không'.

"Và thứ hai, nó cũng nói về quan hệ đối với một số nước có thể sẽ được phát triển như thế nào trong tương lai."

Cho rằng có một số điểm bất hợp lư trong văn kiện Sách trắng này, nhà nghiên cứu, đồng thời là nhà báo và biên tập viên với nhiều năm làm việc tại BBC, theo dơi tin tức châu Á, Đông Nam Á và Việt Nam, nêu quan điểm:

"Tôi nhận thấy có một vài điểm mâu thuẫn trong văn bản Sách Trắng, thứ nhất, đó là Việt Nam nói rằng có ba điểm 'không' trước đây, tức là không liên minh quân sự với nước nào, không liên kết với nước nào để chống nước khác và không cho nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam, điểm 'không' thứ tư là không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

"Thế nhưng nếu Việt Nam tin vào điểm này, th́ Việt Nam có quân đội để làm ǵ? Bởi v́ khi anh có quân đội, th́ đến một lúc nào đó anh phải sử dụng.

"Điểm mâu thuẫn thứ hai tôi thấy trong chính sách quốc pḥng, tức là khi nói rằng không dựa vào nước này để chống nước khác, thế nhưng trong Sách trắng lần này cũng có điểm mới là dựa trên t́nh h́nh cụ thể th́ Việt Nam có thể cân nhắc thiết lập quan hệ quân sự với một nước khác."

'Cảnh báo với Trung Quốc'

Mặt khác, theo nhà nghiên cứu này, có thể đọc được tín hiệu gợi ư diễn giải như một cảnh báo nghiêm túc của Hà Nội đối với Bắc Kinh, nếu như Trung Quốc tiếp tục có những hành động gây thêm áp lực và căng thẳng, đe dọa Việt Nam.

"Chúng ta biết rằng năm nay Việt Nam đă có sự đối đầu trên biển, như vậy khi Việt Nam nói rằng dựa trên t́nh h́nh cụ thể th́ Việt Nam có thể cân nhắc phát triển mối quan hệ quân sự với một nước nào đó.

 

"Th́ đây có thể xem là một lời nhắn gửi với Bắc Kinh rằng nếu Trung Quốc mà ép Việt Nam quá, th́ Việt Nam có thể cân nhắc việc nâng cấp quan hệ quân sự đối với Hoa Kỳ và các nước khác."

B́nh luận về chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ hợp tác an ninh, quốc pḥng và quân sự của Việt Nam với các đối tác ở quốc tế và khu vực, trong đó có quan hệ Việt - Mỹ, Tiến sỹ Bill Hayton nói:

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Image caption Bộ trưởng Quốc pḥng Mỹ Mark Thomas Esper mới có chuyến thăm chính thức đến Việt Nam trong tháng 11/2019 theo lời mời của Bộ trưởng Quốc pḥng Việt Nam, Đại tướng Ngô Xuân Lịch

"Tôi nghĩ rằng quan điểm chung của Việt Nam về nguyên tắc là không đổi, tức là luôn luôn có một quan hệ mang tính đa phương đối với càng nhiều nước càng tốt, trong đó có cả Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Nhật Bản, Ấn Độ.

"C̣n về phía Mỹ, một số người trong phía Mỹ có thể có một suy nghĩ hơi khác, rằng Việt Nam sẽ tham gia một liên minh, hoặc một thỏa thuận ǵ đó. Và nếu họ nghĩ như vậy, th́ đó là một sự hiểu lầm với Việt Nam.

"C̣n đối với Việt Nam, Việt Nam xem quan hệ với Mỹ là một công cụ ngoại giao mà có thể giúp ích cho Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc."

Áp lực Biển Đông và thỏa hiệp quan điểm?

Về các hành động của Trung Quốc ở trên Biển Đông nói chung và trong vùng biển mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền, hay thuộc chủ quyền, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nói riêng, ông Bill Hayton b́nh luận:

"Hành động của Trung Quốc từ tháng Năm cho đến tháng Mười 2019 ở vùng biển th́ có vẻ như là muốn gây sức ép đối với Việt Nam cũng như các nước ở Đông Nam Á, để nói rằng các anh không thể nào hoạt động tham gia về dầu khí mà không có sự cho phép của Trung Quốc.

"Việt Nam và Malaysia đều chịu sức ép trong thời gian vừa rồi, khi mà họ đơn phương tổ chức các hoạt động t́m kiếm dầu khí trong khu vực vùng đặc quyền kinh tế của họ. Những hoạt động mà theo tôi, bất kỳ ai mà có sự hiểu biết tương đối về luật pháp quốc tế th́ cũng tự thấy rằng đó là b́nh thường."

Trở lại với văn kiện mới được Việt Nam công bố về chính sách quốc pḥng năm nay, nhà nghiên cứu thuộc Chatham House nói thêm với Bàn tṛn thứ Năm:

"Việc ra được Sách trắng Quốc pḥng lần này là quá lâu, v́ bản mới nhất lần trước là đă 10 năm. Và năm ngoái báo chí Việt Nam nói rằng Sách trắng Quốc pḥng mới sắp được công bố, nhưng sau đó cũng chưa thấy ǵ.

"Tôi nghĩ rằng đă có một sự tranh căi trong bộ máy lănh đạo cao cấp nhất của Việt Nam về quan niệm, quan điểm sẽ được đưa vào Sách trắng là như thế nào. Bản Sách trắng Quốc pḥng lần này được công bố có lẽ là kết quả của sự thỏa hiệp chính trị trong nội bộ lănh đạo. V́ lẽ đó mà chúng ta thấy có mâu thuẫn trong lời nói của văn bản này như tôi đă giải thích trước đó."

'Không có cuộc đối thoại nào'

Image caption Trả lời phỏng vấn của nhà báo Nguyễn Giang hôm 26/11/2019 tại BBC, ông Jake Sullivan cho rằng hiện chưa thấy có bất kỳ một đối thoại 'nghiêm túc' nào giữa Hoa Kỳ và Việt Nam về một 'quan hệ đồng minh quân sự'

Trước đó, trong tuần này, bên lề một trao đổi seminar tại BBC London hôm 26/11/2019, một chuyên gia về chiến lược và nguyên cố vấn về chính sách an ninh quốc gia của cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden thời Barack Obama nêu b́nh luận về quan hệ Mỹ - Việt, trong tương quan với t́nh h́nh khu vực và trên Biển Đông.

"Tôi không nghĩ có bất kỳ cuộc đối thoại nghiêm túc nào về một liên minh giữa Hoa Kỳ và Việt Nam vào thời điểm này, nhưng quan hệ đối tác sâu sắc hơn Mỹ - Việt, đặc biệt là về các vấn đề hai bên cùng quan tâm, không chỉ trong lĩnh vực an ninh mà cả trong lĩnh vực kinh tế và khác th́ điều đó nên tiến hành," ông Jake Sullivan nói với nhà báo Nguyễn Giang của BBC News Tiếng Việt.

"Nhưng để nghĩ về nó theo cách chúng ta nghĩ về Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, v.v., tôi không nghĩ rằng đó là điều nằm trong suy nghĩ của chính quyền Mỹ hiện tại hoặc trong cộng đồng chiến lược rộng lớn hơn của Hoa Kỳ...

"Mỹ muốn đóng góp cho ḥa b́nh và an ninh trong khu vực. Việt Nam, Trung Quốc và các nước yêu sách khác ở Biển Đông đă có căng thẳng gia tăng theo thời gian, và một phần lớn lợi ích của chúng tôi là đảm bảo rằng những tranh chấp đó được giải quyết một cách ḥa b́nh để một cuộc xung đột nào đó không xảy ra.

"Việt Nam và Mỹ đương nhiên chia sẻ những lợi ích chung như tự do hàng hải ở trên Biển Đông, an ninh hàng hải và giải quyết một cách ḥa b́nh những tranh chấp, do đó, duy tŕ những đối thoại lành mạnh giữa Mỹ và Việt Nam về các vấn đề trên là rất quan trọng.

"Đương nhiên điều này cũng được tích hợp vào những đối thoại rộng lớn hơn trong khu vực về tương lai của Biển Đông, để chắc chắn rằng có những sắp xếp về an ninh có thể được đảm bảo măi măi," chuyên gia và nhà tư vấn an ninh quốc gia của Mỹ nói.

Máy của bạn không hỗ trợ nghe xem

Tiến sỹ Vũ Quang Việt: Quan hệ quân sự Việt - Mỹ và nhân quyền

Tiến sỹ Vũ Quang Việt: Quan hệ quân sự Việt - Mỹ và nhân quyền

C̣n từ New York, Tiến sỹ Vũ Quang Việt, nguyên Vụ trưởng Vụ Thống kê của Liên Hợp Quốc, hiện là nhà quan sát chính trị và bang giao Mỹ - Việt đưa ra b́nh luận về tính khả thi và thời điểm đặt vấn đề về thiết lập một mối liên minh quân sự Mỹ - Việt hiện nay:

"Thứ nhất là không khả thi v́ bản thân Mỹ cũng không muốn liên minh với Việt Nam làm ǵ. Mỹ đặt lại nhiều vấn đề. Ngay cả với Nato, bây giờ Mỹ đ̣i hỏi các nước đó phải trả tiền cho quân đội Mỹ.

"Ngay cả với Hàn Quốc v.v..., Mỹ cũng đ̣i trả tiền. Như vậy Mỹ có chính sách như kiểu là bây giờ quư vị phải chi trả cho tôi và dĩ nhiên liên minh kiểu đó càng ngày càng giảm xuống so với xưa... Bây giờ Mỹ đang muốn rút quân khắp các nơi, th́ làm sao đặt vấn đề liên minh với Việt Nam?

"Thành ra bản thân Mỹ cũng không muốn. Nếu Việt Nam bị tấn công, chẳng hạn bị Trung Quốc hay bất cứ ai khác tấn công, th́ Mỹ đâu có lư do ǵ để nói rằng đó là tấn công vào Mỹ... Tôi nghĩ việc mà bảo là liên minh như vậy sẽ không có và dù Việt Nam muốn cũng không thể đó được, do đó luật của Việt Nam nói không liên minh với bất cứ nước nào th́ cũng là đúng thôi. Bởi v́ cái thực trạng nó như vậy.

"Nhưng mà dĩ nhiên tôi nói là nếu Việt Nam bị tấn công, Việt Nam nên sẵn sàng và nên nói rơ rằng là sẽ hợp tác, cái này hợp tác là khác với liên minh, hay là nhận sự sự giúp đỡ của tất cả các nước có cùng ư muốn bảo vệ ḥa b́nh ở Biển Đông, th́ Việt Nam sẵn sàng hợp tác," Tiến sỹ Vũ Quang Việt nói với BBC News Tiếng Việt hôm 26/11từ Hoa Kỳ.

Mời quư vị bấm vào đường dẫn này để theo dơi ư kiến của nhà nghiên cứu, nhà báo Bill Hayton tại Bàn tṛn thứ Năm về nội dung liên quan.

 

Trích: BBC 29.11.19

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                                                  

hay       www.dcvapt.net                                     

                                                                     

                                                                                            

Email: dcvapt@gmail.com                                                 

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục