DC&PT - Thời Sự 2018

 

Nếu nhân văn bị trói buộc

sẽ ḱm hăm con đường tiến lên văn minh của Dân tộc

 

Nguyễn Ngọc Chu

 

 

LI T̉A SON: “Ḷ” đang nóng, đang cháy rc. Công cuc chng tham nhũng, chnh đn li Đng, ci cách th chế đang giai đon quyết lit, nhng kết qu đu tiên đă đem li nhiu hy vng cho đông đo các tng lp nhân dân. Đ tiếp tc nhen nhóm nim tin vào Đng, vào s chn hưng ca đt nước, là l thường, chúng ta cn nh́n nhn đúng thc trng ca đt nước đ cùng nhau t́m ra con đường và đi ti văn minh, hnh phúc.

 

Trên tinh thn đó, VHNA đă có cuc trao đi vi TS toán hc Nguyn Ngc Chu đến t Vin Toán hc, Vin Hàn lâm Khoa hc và Công ngh Vit Nam.

 

 

Phan Văn Thng: Vi tư cách mt trí thc, mt nhà toán hc, điu anh quan tâm nht v đt nước hin nay là ǵ? V́ sao?

 

TS Nguyn Ngc Chu: Thông thường, nhng người làm công tác nghiên cu khoa hc, nht là nghiên cu khoa hc t nhiên - như toán hc, ch chú trng đến chuyên môn mà ít quan tâm đến nhng vn đ khác. Đi vi h, các vn đ xă hi, kinh tế, chính tr chng hn, không làm h bn tâm và mt nhiu thi gian.

 

Nhưng hoàn cnh hin nay th́ rt khác bit. Đến nhng người th ơ nht cũng phi quan tâm. Ti sao ư? Theo tôi, là do nhng nguyên nhân chính sau đây:

 

Điu đu tiên là xă hi đang b băng hoi nghiêm trng.

 

Tham nhũng, hi l đă tr thành dch bnh trong mi lĩnh vc, t chính tr cho đến kinh tế, t giáo dc cho đến y tế, tan ninh cho đến quc pḥng… và mi đa phương, t thôn xă cho đến tnh thành, t cp chính quyn thôn cho đến cp chính ph. V́ thy được s nguy him ca quc nn tham nhũng mà Đng và Chính ph đang tiến hành chiến dch chng tham nhũng.

 

Cùng vi tham nhũng là s tung hoành ca la đo, gi di. La đo đ chiếm đot tin bc, tài sn. La đo đ bán hàng gi, hàng nhái, hàng đc hi. La đo đ có được bng cp, chc quyn… C̣n nhiu nhân t khác na th hin s băng hoi nghiêm trng ca xă hi mà không đ ch đ lit kê đây.

 

Khi xă hi b băng hoi th́ các giá tr đo đc nn tng xây đp t ngàn đi ca Dân tc b phá hy, làm lâm nguy đến s trường tn ca Dân tc. mt khác, xă hi b băng hoi th́ nn pháp chế b sâu mt, không th thc thi đúng chc năng. Do đó quc gia không th phát trin đúng theo qu đo, nên không th hùng mnh.

 

Xă hi băng hoi đưa đến hai hu qu vô cùng nguy him: Hy hoi sc sng ca Dân tc, và Cn tr s hùng cường ca Đt nước.

 

Điu th hai là s bt công đang bùng phát ngày càng rng ln.

 

S bt công dung túng pháp lut dn đến oan trái, cướp bóc. S bt công m rng khong cách giàu nghèo. S bt công thao túng quyn lc đưa đến quyn lc vô pháp.

 

Kết qu là s bt công hy hoi s phát trin nhân văn. Nhân văn b trói buc th́ con đường tiến lên văn minh ca Dân tc b ḱm hăm.

 

Mt xă hi không công bng th́ không th là mt xă hi nhân văn. Không nhân văn th́ không th theo kp nhóm các quc gia tiên phong ca nhân loi.

 

Điu th ba là môi trường sng b ô nhim đến nguy him.

 

Chưa bao gi chúng ta phi sng trong mt môi trường nguy him như hôm nay. Ô nhim môi trường không nhng hy dit con người mà c̣n hy dit c cá tôm, chim muông, không nhng hy dit đng vt mà c̣n tàn phá c thc vt.

 

Ô nhim môi trường nghiêm trng không ch hi cho chúng ta mà nguy him hơn là có hi cho con cháu chúng ta. Đ li môi trường sng nguy hi cho nhiu đi con cháu mai sau là ti vô cùng ln.

 

Điu th tư là chng c đt nước ngày càng tt hu so vi các nước tiên phong.

 

Không th so sánh vi quá kh ca chính ḿnh đ t an i chúng ta tiến b. Không th so sánh vi năm 1945 đ khng đnh chúng ta không chết đói.

 

Hăy so sánh vi các nước bên cnh đ thy s tt hu ca chúng ta. GDP b́nh quân đu người ca Vit Nam năm 2014 đt 2.052 USD, ch tương đương mc GDP b́nh quân ca Malaysia năm 1998, ca Thái Lan năm 1993, Indonesia năm 2008, Philippines năm 2010 và Hàn Quc năm 1982. GDP b́nh quân đu người ca Vit Nam năm 2017 ca Vit Nam là 2343 USD, ca Singapore là 57714 USD. Gi thiết GDP Vit Nam tăng 7% năm th́ sau 28 năm đến năm 2045 GDP theo đu người ca Vit Nam ch là 15578 USD. Vy đến bao gi th́ chúng ta mi tiến gn được Singapore?

 

mt khác, th hi nhng tin nghi hin đi mà chúng ta có, như ô tô, máy bay, hay công ngh h́nh nh qua iphone máy tính bng… th́ nh ai mà có? Toàn ca nước khác.

 

Điu đó có nghĩa là chúng ta đang ci thin đi sng chúng ta cơ bn nh vào tiến b ca nước khác. Và như vy nếu không thay đi đ thích nghi kp thi th́ chúng ta ngày càng tt hu.

 

Nguy him hơn na là chúng ta không chu nh́n thy li thoát. Chúng ta ch ngi ch kêu gi đu tư nước ngoài vi nhng ‘h giá vượt tri’ phm giá ca chính chúng ta.

 

Điu th năm là gia tăng s l thuc v kinh tế.

 

Chúng ta chng kiến Đt nước đang quá ph thuc vào nước ngoài. Li ph thuc nhiu nht vào Trung Quc. T s ph thuc kinh tế, theo quy lut và kinh nghim cho thy, nếu không cnh giác s d dn đến s ph thuc chính tr.

 

Chúng ta chu hai gng ḱm l thuc. Gng ḱm l thuc t nước ngoài, trong đó nht là áp lc t nước láng ging Trung Quc ngày càng gia tăng. Đau đn na là t gng ḱm l thuc ca chính chúng ta, khi ta t trói buc vào nhng th khác... ca nước ngoài.

 

Đây là điu day dt đến đn đau ca trí thc.

 

Trí thc đích thc không màng đến danh li, quyn lc. Càng không chu b nô l bi quyn lc và danh li. Đi vi h, tri thc là bá ch.

 

Bi thế, h không th chu s nô l ca bt kỳ ai, càng không th là nước ngoài. Ch chu s nô l duy nht trước tri thc.

 

Điu th sáu là s an ninh ca T quc b xâm phm.

 

Chúng ta chng kiến T quc đă mt đi mt phn bin đo Hoàng Sa, Trường Sa. Chúng ta nh́n thy an ninh ca T quc ngày càng b nhiu thế lc nước ngoài nḥm ngó can thip.

 

Đây là điu lo lng nht ca mi người dân Vit Nam. Không ch trí thc, mà khiến cho nhng người th ơ nht cũng phi đng tâm.

 

Bi thế mà chúng ta quan sát thy, chưa bao gi ph n nước ta li quan tâm đến chính tr như bây gi. T người ph n ni tr, người ph n bán nước va hè, cho đến cán b ph n ngh hưu, t min xuôi cho đến min ngược, t trong nước cho đến kiu bào nước ngoài, đâu đâu cũng thy ph n Vit bàn v chính tr Đt nước.

 

Không phi h mun tranh dành quyn lc. Mà bi h không mun mt đi nhng người con. Bn năng bo v con đă khiến cho ph n Vit Nam cm nhn được s đe da mt nước. H t nguyn dâng hiến con v́ V Quc. Nhng git nước mt tin con ra trn, đi này sang đi khác, tích t mà thành tính di truyn trong máu mi người m Vit Nam. Hơn ai hết, h cm nhn được s đe da gia tăng mi khi T quc gn đến lâm nguy.

 

Không phi ch trí thc. Không phi ch nam gii. Đây là thi kỳ đc bit mà s đông ph n Vit đă t nguyn lo lng v chính tr Đt nước.

 

Phan Văn Thng: Chưa tin bàn v nhng vn đ chính tr ln lao, tôi mun chúng ta bt đu t nhng vn đ c th hơn. Chuyn giàu nghèo chng hn. Ông th m x câu chuyn giàu nghèo t các góc đ, v tng lp nhà giàu thi nay? Phn nhiu h giàu t đâu? Bng cách ǵ?Tôi thy bây gi có quá nhiu trc phú. Ông có nghĩ vy không? Ti sao?

 

TS Nguyn Ngc Chu: Đây là nhng vn đ rng ln. Không th tŕnh bày toàn din đây. Ch xin đ cp đến mt s đim góc cnh.

 

Th nht, không cho dân giàu hay cào bng tt c đu nghèo khó, là các chính sách đi ngược li li ích ca dân, ca nước.

 

Năm 1923 Tưởng Gii Thch được Tôn Trung Sơn phái sang Liên Xô đ nghiên cu v Liên Xô nhm áp dng Trung Quc. V nước, Tưởng Gii Thch báo cáo vi Tôn Trung Sơn rng Liên Xô không cho phép dân làm giàu và không ng h mô h́nh Liên Xô. Bi thế sau khi Tôn Trung Sơn mt năm 1925, lên nm quyn, Tưởng Gii Thch quay sang đàn áp Đng Cng sn, đm máu là cuc thanh trng lch s: “Chính biến Thượng Hi’ năm 1927.

 

Tc ng Vit Nam có câu ‘Dân giàu Nước mnh’. Không cho dân giàu hay cào bng làm tt c cùng nghèo khó, đu là các chính sách chng li li ích ca dân ca nước.

 

Th hai, cơ chế khác nhau đ ra tng lp người giàu khác nhau. Người giàu là sn phm phn ánh cơ chế.

 

Các nhà khoa hc Liên Xô rt gii. H chế to ra tàu vũ tr, tên la đn đo, máy bay, máy tính đin t… vy mà không ai tr thành người giàu. Trong khi đó th́ Bill Gates tr thành t phú.

 

y là v́ cơ chế ca M biến các nhà sáng chế thành người giàu, c̣n cơ chế ca Liên Xô th́ không. Nếu Bill Gates Liên Xô th́ chc chn ông cũng không giàu - ging như các nhà khoa hc Liên Xô mà thôi.

 

Nước ta t sau Đi hi VI năm 1986 bt đu cho người dân làm giàu. Nhưng cơ chế ca ta đ ra tng lp người giàu khác xa vi tng lp người giàu ca các nước Đc, Nht, M.

 

Bill Gates tr thành t phú v́ sáng chế ca ông được chuyn thành sn phm thương mi. Nhng ai dùng phn mm Microsoft (chng hn) th́ phi tr tin. Lut pháp M bo h điu đó. Không ch ni đa, mà lut pháp M bo h bn quyn sáng chế ra ngoài biên gii nước M. Trong chiến tranh thương mi M - Trung, mt đim mu cht không khoan nhượng ca M là Trung Quc phi bo h bn quyn. Trung Quc là k ăn cp bn quyn khng l nht thế gii.

 

Cơ chế M sinh ra tng lp người giàu như Bill Gates, là giàu nh phát minh sáng chế tiên phong, đưa li tiến b công ngh vượt tri, làm cho nước M hùng cường.

 

C̣n cơ chế nước ta đ ra lp người giàu có rt khác bit. H là nhng nhà Tư bn kư sinh trên nhng l hng ca cơ chế.

 

Đó là bi v́ chuyn t cơ chế tp trung quan liêu sang cơ chế th trường cho chúng ta mt cơ chế th trường không hoàn thin, thm chí có li. Cơ chế không hoàn thin th́ đ ra sn phm không hoàn thin.

 

Phan Văn Thng: Ông có th cho biết nhn xét ca ḿnh v người giàu Vit Nam hin nay?

 

TS Nguyn Ngc Chu: Theo tôi, có th khc ha ngn gn tng lp giàu có Vit Nam theo my đc đim sau đây:

 

Giàu lên t thương mi và dch v.

 

Hu hết nhng người giàu Vit Nam hin nay đu thuc v lĩnh vc thương mi và dch v. Chưa nh́n thy người giàu có kếch sù do nh sn xut công nghip.

 

Nhng người giàu có nht Vit Nam hin nay đu nh vào buôn bán đt đai, kinh doanh bt đng sn, dch v bt đng sn. H giàu lên nh s hu toàn dân.

 

Chưa có ai giàu có kếch sù nh sáng chế khoa hc công ngh và đây là điu rt bun. Nếu không có sáng chế tiên phong th́ không th tr thành cường quc.

 

Giàu lên t tham nhũng.

 

Tng lp này rt đông. Là nhng người có chc có quyn. Bao gm c các doanh nghip nhà nước. Đáng k là t cp huyn, cp phường tr lên. Chc quyn đưa li cho h đc quyn tham nhũng. Chc quyn càng cao th́ càng giàu có. Đây là tng lp người giàu mà h càng giàu có th́ đt nước càng kit qu.

 

Giàu lên nh đút lót và li dng cơ chế.

 

Đây là tng lp nh đút lót mà tr nên giàu có. H li dng cơ chế, đút lót cho các k tham nhũng đ có được các d án, các hp đng… và thm chí c đút lót đ có chc có quyn. S giàu có ca h không mang li s cường thnh cho đt nước mà ngược li.

 

Tóm li, nhng người giàu Vit Nam hin nay đu bám vào nhà nước và do cơ chế nhà nước đ ra. H là sn phm ca cơ chế nhà nước.

 

Phi đến mt ngày xut hin tng lp người giàu nh vào phát minh sáng chế tiên phong th́ đt nước mi thoát khi tt hu. Nhưng mun có lp người giàu có này th́ bt buc phi thay đi cơ chế.

 

Phan Văn Thng: C̣n người nghèo, h́nh như cũng càng ngày càng đông. Cơ hi b́nh đng chính tr, văn hóa, và c pháp lư na h́nh như cũng mong manh hơn trước đi vi h. Ti sao vy, thưa ông?

 

TS Nguyn Ngc Chu: Nếu ct công đi vào các vùng nông thôn, min núi, th́ chúng ta s thy đng bào ta c̣n rt nghèo, không đ ăn đ mc. Ngay c hai thành ph ln như Hà Ni, HCM cũng c̣n rt nhiu cuc đi cơ cc.

 

Mt điu chc chn là s cách bit gia nghèo và giàu ngày càng gia tăng. Nhưng đim mu cht nm s không công bng. C H nói: ‘Không s thiếu, ch s không công bng’.

 

Ly thí d, mt thc tế hin hin thi nay, là các v kin Vit Nam có l đến hơn 90% là phi chy quyn lc hay chy tin và có th c hai. Nhng người nghèo th́ làm ǵ có tin và có quyn lc?

 

Đến như đng bào Th Thiêm, c hàng trăm h b cưỡng chiếm đt đai vô pháp, khiếu kin tp th ch không phi đơn l ṛng ră 20 năm tri mà chưa ly li được công bng, th́ làm sao mà nói ti công bng chân chính cho s đông người nghèo.

 

Hay ngay chính gia Th đô Hà Ni, có thế lc như VTV mà phóng viên c̣n b đe da giết c nhà, tưởng là giúp cho bà con ch Long Biên thoát nn bo kê, không ng li đy h thêm vào ṿng nguy him đến có th phi b c nơi kiếm sng.

 

Nêu ra hai thí d trên đ thy công bng và công lư c̣n là vn đ nhc nhi cho xă hi và đc bit là mong manh cho các thân phn nghèo.

 

C̣n xa hơn, nếu nh́n qua biên gii, th́ thân phn người Vit, giàu hay nghèo, cũng ch được xếp vào hàng th cp.

 

Nhng điu trên đây không phi là cách nh́n tiêu cc. Ch khi chúng ta dám nh́n vào các khuyết tt ca chính ḿnh th́ mi có cơ may hoàn thin, loi b các khuyết tt đó. Mt chiếc đin thoi cm tay hay mt chiếc xe hơi hng sang va mi ra đi, người tiêu dùng thy hoàn ho, không chê trách. Vy mà nhà sn xut đă lên khuôn mu mă đi sau hoàn ho hơn, chun b xut xưởng ra th trường.

 

Quy lut ca To hóa là không ngng cnh tranh và không ngng t ti ưu. Chúng ta là mt thành phn ca To hóa. Ch có không ngng t hoàn thin mi không b đào thi khi cuc cnh tranh.

 

Khi hiu được quy lut, chúng ta cm ơn mi s ch trích.

 

Phan Văn Thng: Tôi nghĩ là câu chuyn giàu - nghèo nước ta vn c̣n rt dài. Tôi hy vng câu chuyn này s được gii mă bi nhiu người. Cm ơn ông v cuc trao đi hôm nay.

 

Ngun: http://vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song27/khach-moi-cua-tap-chi45/nhan-van-bi-troi-buoc-se-kim-ham-con-duong-tien-len-van-minh-cua-dan-toc

 

Trích: BVN 20.12.18

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:  

            www.dcpt.org                                  

hay       www.dcvapt.net                  

                                                     

                                                     

Email: dcvapt@gmail.com

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục